Kinh nghiệm tại một số doanh nghiệp nước ngoài

Tập đoàn Shenzhou International tại Trung Quốc

Trung Quốc được biết đến là công xưởng sản xuất của thế giới. TNXH xuất hiện ở Trung Quốc trong một vài thập kỷ trở lại đây. Bắt đầu từ năm 2006 có 32  DN công bố Báo cáo TNXH đến năm 2017 là 2129 bản báo cáo TNXH. Theo đánh giá của Trung tâm nghiên cứu TNXH của DN Trung Quốc từ năm 2009 đến năm 2017 chỉ số phát triển TNXH của DN đã tăng lên gấp đôi, từ bình quân 15,2 điểm lên đến 33,5 điểm. Đây là một trong những tín hiệu cho thấy các DN ở Trung Quốc hiện nay rất quan tâm đến TNXH, TNXH đối với NLĐ. Bên cạnh đó, bộ tiêu chuẩn về ISO 26000, SA8000…, các hiệp hội đã lần lượt ban hành các hướng dẫn thực hiện TNXH của DN như: hướng dẫn thực hiện TNXH cho DNVVN do hiệp Hiệp hội vừa và nhỏ Trung Quốc biên soạn; Hệ thống quản lý TNXH của các DN May CSC9000T do hiệp hội ngành công nghiệp Dệt May Trung Quốc ban hành.

Shenzhou International là tập đoàn có quy mô lớn chuyên sản xuất, kinh doanh sản phẩm may mặc thể thao, trang phục công sở, trẻ em, áo khoác, Vest… Trụ sở đặt tại 18 Yongjiang Road Ningbo Economic and Technical Development Zone Ningbo, Zhejiang Province, PRC Tel:(86) 574 8698 0888 Fax:(86) 574 8698 1001, đại chỉ truy cập Website:www.shenzhouintl.com. Tập đoàn hiện có tổng tài sản là 7,116,7877,013,037 RMB. Doanh thu năm 2017 là 18,085,247 nghìn RMB tăng 19,8% so với 2016. Tập đoàn hiện có hơn 28.000 NLĐ làm việc ở Trung Quốc. TNXH đối với NLĐ là một trong những nhiệm vụ trong yếu của Tập đoàn.

Nội dung trách nhiệm xã hội đảm bảo quyền và lợi ích đối với NLĐ

Shenzhou International tích cực xây dựng và thực hiện các chuẩn mực được nêu trong hệ thống quản lý TNXH của các DN May CSC9000T do hiệp hội ngành công nghiệp Dệt May Trung Quốc ban hành. Đối với NLĐ, tập đoàn luôn  tôn trọng NLĐ và tin rằng sự thành công trong công việc kinh doanh của Shenzhou International là do sự sáng tạo của mỗi cá nhân, làm việc theo nhóm tốt. Tập đoàn khuyến khích sự phát triển cá nhân NLĐ. Nội dung TNXH đối với NLĐ dưới góc độ đảm bảo quyền và lợi ích cho NLĐ tại Shenzhou International mà trọng tâm là: tuân thủ thời gian làm việc, trả lương phù hợp với trình độ và kỹ năng, hỗ trợ các  cơ hội việc làm bình đẳng, và không phân biệt đối xử, tạo điều kiện làm việc công bằng và duy trì môi trường làm việc an toàn và lành mạnh, phúc lợi mở rộng (hỗ  trợ đi lại, ăn trưa, nhà ở, du lịch…), tôn trọng quyền tự do liên kết, hoặc không    liên kết, tuân thủ pháp luật.

Quá trình thực hiện TNXH đối với NLĐ

Quá trình thực hiện TNXH đối với NLĐ tại Shenzhou International được bắt đầu từ bước xây dựng kế hoạch thực hiện, triển khai thực hiện, điều khiển thực hiện và đánh giá thực hiện nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra về TNXH đối với NLĐ.

Xây dựng kế hoạch thực hiện TNXH đối với NLĐ: gồm xác định các mục tiêu và các phương thức để đạt được các kết quả phù hợp với nội dung TNXH đối với NLĐ. Shenzhou International xây dựng các chương trình thực hiện sao cho đồng bộ với mục tiêu. Các quy định hướng dẫn về TNXH đối với NLĐ là ISO 26000, CSC9000T và xây dựng chương trình điều kiện làm việc tốt cho NLĐ tại Shenzhou International bằng việc áp dụng bộ quy tắc OHSAS 18001: 2007.

Triển khai thực hiện TNXH đối với NLĐ: bộ máy thực hiện ban TNXH đối  với NLĐ nằm trong ủy ban phát triển bền vững do chủ tịch tập đoàn và tổng giám đốc trực tiếp lãnh đạo chương trình. Với các giám đốc và trưởng bộ phận, chủ tịch công đoàn thực hiện đảm trách các vấn đề về nhân sự, môi trường làm việc, chăm  lo đời sống của NLĐ  (xem Hộp 1-  phụ lục 07). TNXH đối với NLĐ được ban  triển khai thực hiện các kế hoạch và hành động chi tiết: đảm bảo thời gian làm    việc và làm thêm giờ đúng quy định tiền lương của NLĐ tại  Shenzhou  International trung bình là 10.000 nhân dân tệ, với phụ cấp ăn trưa là 9.000 nhân dân tệ, trang bị đồng phục và bảo hộ lao động, giao lưu chia sẻ kinh nghiệm sống để NLĐ cân bằng giữa công việc và cuộc sống; Bên cạnh đó Shenzhou International ngày càng gia tăng trách nhiệm đảm bảo lợi ích cho NLĐ như: Đối  với cán bộ quán lý từ cấp manager trở lên với mức bảo hiểm được mua bảo hiểm nhân thọ sử dụng nhiều dịch vụ ưu đãi về chăm sóc sức khỏe. Như vậy Shenzhou International luôn ghi nhận và trân trọng sự nỗ lực của tất cả các nhân viên trong hành trình lớn mạnh và trong từng bước đường thành công của DN.

Điều khiển thực hiện TNXH đối với NLĐ: lãnh đạo DN, chủ tịch ủy ban TNXH và trưởng ban TNXH đối với NLĐ ra các quyết định liên quan đến tổ chức truyền thông, các chương trình TNXH đối với NLĐ cũng như thúc đẩy các bộ phận của bộ máy phối kết hợp với nhau nhờ đó có thể đạt được mục tiêu.

Đánh giá thực hiện TNXH đối với NLĐ: Tại Shenzhou International đánh giá diễn ra tất cả các bước từ xây dựng kế hoạch thực hiện, tổ chức thực hiện, điều khiển thực hiện và kết quả thực hiện. Bên cạnh đó, ban TNXH đối với NLĐ có các báo cáo tổng hợp về việc thực hiện TNXH tổng giám đốc phụ trách chương trình.

Công ty CBC Fashions tại Ấn Độ

Ấn Độ là một trong những quốc gia tiếp cận với TNXH của DN sớm nhất ở Châu Á, ngay từ những năm đầu thập niên 1970. Các DN ở Ấn Độ đã có một  truyền thống lâu đời trong việc tham gia các hoạt động xã hội đảm bảo quyền và   lợi ích của các bên liên quan đặc biệt là NLĐ. Năm 2013, Ấn Độ quy định điều khoản bắt buộc về  TNXH trong Luật DN. Theo đó DN có lợi nhuận từ 50 triệu  rupi trở lên hoặc DN có doanh thu từ 1 tỉ rupi trở lên đều phải trích 2% lợi nhuận mỗi năm để đóng góp vào quỹ TNXH. Quỹ này nhằm thực hiện hoạt động TNXH ở cấp quốc gia. Bên cạnh đó Chính phủ Ấn Độ cũng ban hành các chế tài tương  ứng để xử lý đối với DN không tuân thủ quy định về thực hiện TNXH. Đến nay có khoảng trên 8000 DN Ấn Độ nằm trong diện phải đóng góp cho quỹ TNXH và  hàng năm tạo ra nguồn quỹ khoảng 2 tỷ USD. Ngoài các CoC về lao động: SA8000, ISO 26000, Chính phủ nước này phát hành “Hướng dẫn TNXH của DN” vào năm 2009 và được sửa đổi vào năm 2011. Trong quá trình  thực hiện TNXH  đối với NLĐ các DN đã có sự sắp xếp phù hợp để sử dụng các nguồn lực đạt được mục tiêu thực hiện phát triển bền vững.

Theo Bộ Dệt may Ấn Độ (2017): hàng năm ngành dệt may đạt doanh thu trên 110 tỷ USD đóng góp 4% GDP và 11% kim ngạch xuất khẩu. Tiruppur là một trung tâm may mặc chính đóng góp 90% tổng số hàng dệt may xuất khẩu từ Ấn Độ với DN may tiêu biểu như Công ty CBC Fashions. Đây là một công ty được thành lập vào ngày 20 tháng 6 năm 2008 với tổng vốn kinh doanh là trên 200.000.000 rupi. Đây là DNNVV từ xưởng sản xuất quần áo gia đình ở Tiruppur. Công ty CBC

Fashions đã từng bước trở thành một DN xuất khẩu hàng may mặc khổng lồ, đem lại việc làm cho 1.700 NLĐ trong và ngoài địa phương.

Nội dung TNXH đảm bảo quyền và lợi ích đối với NLĐ

Tại CBC Fashions thực hiện nội dung TNXH đảm bảo quyền và lợi ích của NLĐ. Lao động trẻ em: không được sử dụng lao động trẻ em dưới 15 tuổi; Lao động bắt buộc: không cưỡng bức lao động trong thực tế và cả khi ký HĐLĐ; Sức khỏe và ATVSLĐ: điều kiện môi trường làm việc phải đảm bảo sức khỏe và ATVSLĐ, giáo dục cho NLĐ về ATVSLĐ; Tự do hội họp và thương lượng tập thể; Phân biệt đối xử: không được phân biệt đối xử với NLĐ về chủng tộc, giới tính… Về xử phạt: không áp dụng các hình phạt làm ảnh hưởng đến thể xác, tinh thần và văn hóa NLĐ; Giờ làm việc: theo pháp luật hiện hành, làm thêm giờ phải thỏa thuận và hưởng đãi ngộ theo quy định; Trả công: theo tiêu chuẩn và luật định, không áp dụng trừ lương do kỷ luật lao động; Phúc lợi mở rộng: các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, các hoạt động thể thao, giải trí; Đối thoại xã hội: đối thoại trực tiếp với NLĐ.

Quá trình thực hiện TNXH đối với NLĐ

CBC Fashiosns dùng 4 bước cơ bản để thực hiện TNXH đối với NLĐ như: Xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, gây ảnh hưởng và kiểm soát thực hiện để đảm bảo thành công trong việc đạt được mục tiêu thực hiện TNXH đối với NLĐ.

Xây dựng kế hoạch thực hiện TNXH đối với NLĐ: Nhà quản lý tại CBC Fashions xác định mục tiêu và cách thức để đạt được mục tiêu thực hiện TNXH đối với NLĐ. Các mục tiêu này về trách nhiệm đảm bảo quyền và lợi ích của NLĐ. Sau đó nhà quản lý truyền đạt lại mục tiêu và cách thức đạt được mục tiêu cho toàn bộ nhân viên trong DN. Các trưởng quản lý bộ phận chịu trách nhiệm hoạch định ngân sách thực hiện TNXH đối với NLĐ và thiết lập những kế hoạch thích hợp cho các nhân viên trong bộ phận của mình. Hàng năm CBC Fashions trích 10% – 14 % lợi nhuận dành cho ngân sách thực hiện TNXH đối với NLĐ của mình.

Tổ chức thực hiện TNXH đối với NLĐ: đây là khâu có vai trò rất quan trọng, việc phát triển bộ phận chức năng phụ trách thực hiện TNXH đối với NLĐ là tiểu ban thực hiện TNXH đối với NLĐ trong ủy ban TNXH của DN. Ủy của CBC Fashions được thành lập theo bộ luật DN của Chính phủ Ấn Độ. Cấu trúc tổ chức của ủy ban TNXH của CBC Fashions (xem Hình 5- phụ lục 07) gồm các chức danh như sau: chủ tịch ủy ban là giám đốc; phó chủ tịch ủy ban là phó giám đốc; Tiểu ban TNXH đối với NLĐ: nhân lực phòng hành chính, phòng nhân sự, phòng tài chính và một số phòng ban khác. Công ty CBC Fashions nhờ thiết lập bộ máy tổ chức quản lý thực hiện TNXH nói chung và đối với NLĐ nói riêng trách nhiệm tổ chức thực hiện TNXH đối với NLĐ thuộc về ủy ban TNXH nói chung và tiểu ban thực hiện TNXH đối với NLĐ nói riêng để đạt được mục tiêu thực hiện TNXH đảm bảo quyền và lợi ích đã đề ra cũng như thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.

Gây ảnh hưởng thực hiện TNXH đối với NLĐ: ủy ban TNXH, tiểu ban TNXH đối với NLĐ cũng như nhà quản lý tại CBC Fashions đã truyền đạt, khuyến khích, tạo động lực đến các bộ phận để học thực hiện tốt nhiệm vụ của mình và phối kết hợp với các nhóm một cách phù hợp nhất để đáp ứng mục tiêu thực hiện TNXH đối với NLĐ.

Kiểm soát thực hiện TNXH đối với NLĐ: các nhà quản lý, ủy ban TNXH, tiểu ban TNXH đối với NLĐ đã xây dựng tiêu chuẩn kiểm soát thực hiện TNXH đối với NLĐ và đo lường những hoạt động thực hiện đang diễn ra theo như kế hoạch. Nếu có bất kỳ khó khăn, trục trặc nào trong bước tổ chức thực hiện thì nhà quản lý ủy ban TNXH và tiểu ban TNXH đối với NLĐ có những biện pháp linh hoạt để đảm bảo quy trình thực hiện chạy khớp với nhau. Định kỳ ủy ban TNXH sẽ báo cáo về kết quả thực hiện TNXH đối với NLĐ đến nhà quản lý cấp cao trong DN.

Công ty Abu Taher tại Bangladesh

Công ty Abu Taher là DN tư nhân được thành lập từ năm 2011 địa chỉ tại P.O.Box: 13221, Dhaka, Bangladesh, Tel: +971 4 2265077. Đây là một trong những nhà xuất khẩu may mặc hàng lớn tại Bangladesh có khả năng sản xuất và cung cấp tất cả các loại mặt hàng may mặc như áo thun, polo, áo khoác, áo lông cừu, đồ thể thao, sơ mi, đồng phục, áo sơ mi, áo thun, áo len.  Công ty Abu Taher  sở hữu gần 20 nhà máy với trên 5000 lao động với doanh số năm 2016 là 2,63 tỷ USD, năm 2017 là 3,05 tỷ USD.

Nội dung trách nhiệm xã hội đảm bảo quyền và lợi ích đối với NLĐ

Quan hệ giữa Abu Taher và NLĐ được xác lập dựa trên HĐLĐ. DN cam kết đảm bảo các quyền lợi của NLĐ theo Luật Lao động, Luật BHXH, và tiêu chuẩn WRAP. Công ty Abu Taher đã đảm bảo mức lương tối thiểu theo quy định của Luật lao động lớn hơn 68USD/tháng nhưng so với Việt Nam vẫn chỉ bằng 1/3 mức lương NLĐ được hưởng. NLĐ dần được quan tâm đến ATVSLĐ và sức khỏe nghề nghiệp, được kiểm tra sức khỏe định kỳ, đóng bảo hiểm đúng quy định; Hỗ trợ tiền ăn giữa ca. Tuy nhiên cũng như nhiều DN may khác tại Bangladesh, Abu Taher không áp dụng chế độ tăng lương định kỳ, thưởng các dịp Lễ, lương tháng 13, thưởng thành tích cuối năm, khám phụ khoa định kỳ, trợ cấp khó khăn, trợ cấp gửi con nhà trẻ; chế độ nghỉ mát hằng năm, công tác phí; xe đưa đón NLĐ đi làm việc, trợ cấp đi lại cho NLĐ. Mức lương trên vẫn còn rất thấp nếu so sánh với các DN may khác như Ấn Độ, Việt Nam, Trung Quốc. Tại nhiều nhà máy của Abu Taher điều kiện làm việc hiện nay của NLĐ vẫn ở mức rủi ro. Đặc biệt, DN không thực hiện đảm bảo lợi ích trong tự do hiệp hội và tự do hiệp hội. Cụ thể là DN chưa tạo điều kiện cho Công đoàn cơ sở hoạt động, tham khảo với Công đoàn về đảm bảo lợi ích cho NLĐ.

Quá trình thực hiện TNXH đối với NLĐ

Thực hiện TNXH đối với NLĐ tại Abu Taher được tổ chức theo mô hình PDCA: Lập kế hoạch – Thực hiện – Kiểm tra – Hành động cải tiến.

Lập kế hoạch: Abu Taher thiết lập các mục tiêu và quá trình cần thiết để đạt được các kết quả đề ra phù hợp với mục tiêu là 100% NLĐ ký hợp đồng đúng loại công việc; tổ chức cho NLĐ tham gia các khóa huấn luyện về PCCC, ATVSLĐ… theo đúng yêu cầu của pháp luật; Cung cấp bữa ăn giữa ca đảm bảo vệ sinh, đủ  dinh dưỡng đảm bảo sức khỏe cho NLĐ; Áp dụng mức lương đảm bảo mức lương tối thiểu quy định của PLLĐ.

Thực hiện: Abu Taher đã chưa thiết lập cơ cấu bộ máy tổ chức thực hiện TNXH đối với NLĐ, hay ban phát triển bền vững để hỗ trợ thực hiện hoạt động này mà tùy thuộc vào các chương trình để huy động nhân lực triển khai thực hiện. Ví dụ như triển khai thực hiện chương trình đảm bảo sức khỏe, ATVSLĐ tại Abu Taher: DN Trang bị các phương tiện bảo hộ lao động phù hợp với từng nhiệm vụ; Không vận hành các thiết bị nếu chưa được huấn luyện phương pháp vận hành; Kiểm tra, bảo dưỡng máy móc, thiết bị theo định kỳ, kiểm tra mối nối, dây dẫn điện đề phòng tai nạn điện xảy ra; Không sắp xếp sản phẩm cao che lấp bảng điện, tuân thủ  nguyên tắc sắp xếp sản phẩm; tổ chức cho NLĐ tham gia các khóa huấn luyện về PCCC, ATVSLĐ theo đúng pháp luật; Đào tạo nội bộ cho NLĐ mới tuyển dụng, đào tạo định kỳ hàng năm cho toàn thể NLĐ về các tiêu chuẩn an toàn, nội quy về ATVSLĐ. Hay như cung cấp bữa ăn ca đảm bảo vệ sinh, đủ dinh dưỡng, sức khỏe cho NLĐ; Cung cấp nước sạch, đảm bảo vệ sinh được kiểm nghiệm cho NLĐ…

Kiểm tra: Giám sát và đo lường triển khai thực hiện dựa trên mục tiêu, chỉ  tiêu và trách nhiệm đảm bảo quyền và lợi ích cho NLĐ. Sau khi đo lường Abu Taher nhận thấy công tác ATVSLĐ chưa thực sự tốt nên DN đã giám sát và đo lường ATVSLĐ, sức khỏe nghề nghiệp bằng nhiều tầng kiểm soát. Abu Taher tiến hành đánh giá mối nguy, rủi ro tại từng vị trí công việc cụ thể. Từ đó có các biện pháp tương ứng, cung cấp bảo hộ lao động để giảm thiểu rủi ro, phòng tránh  tai  nạn lao động và giảm nguy cơ bệnh nghề nghiệp. Abu Taher còn không ngừng  triển khai, nâng cao hiệu quả của công tác này. Tuy nhiên, DN chưa trả mức lương cạnh tranh cho NLĐ, cũng như chỉ số ATVSLĐ và sức khỏe nghề nghiệp năm  2017 với tỷ lệ bệnh nghề nghiệp là 0,15, tỷ lệ thương tích là 0,04.

Hành động cải tiến: Thực hiện các hoạt động để liên tục cải tiến để tổ chức thực hiện TNXH đối với NLĐ đạt kết quả, cụ thể trong sản xuất, kinh doanh Abu Taher luôn đạt mục tiêu ATLĐ và sức khỏe nghề nghiệp. Abu Taher luôn tuân thủ đúng và đầy đủ các quy định liên quan của Luật lao động thiết lập mô hình hoạt động của ủy ban an toàn sức khỏe nghề nghiệp.  Song trong năm 2017, toàn DN  xảy ra 06 trường hợp tai nạn. Điều này là do NLĐ không tuân thủ quy trình an   toàn trong khi làm việc. Tất cả các trường hợp đã được cấp cứu, NLĐ đã quay trở lại làm việc hay có 11 trường hợp đã mắc bệnh nghề nghiệp đã được chăm sóc, chữa bệnh và DN đã bố trí công việc phù hợp.

Chia sẻ bài này với bạn bè

Bình luận